-Αφιέρωμα στην ημέρα της γυναίκας-

     

Ποντιακά : Οσπίτ’ χωρίς γαρήν πέσκος δίχως φωτίαν ομάζ’ σο κρύον το φουρνίν που ’κ’έψαν ατό καμμίαν. Οσπίτ’ αν έσ’έναν γαρήν θα έσ  την ευλοΐαν, ο πέσκον καίει μερονυχτί’ χουλέν’ την γειτονίαν. Εσύ ατέν’αν την γαρήν τέρεν να αγαπάς ατεν, κι’ όσον θα ζης αδά ση γήν καμμίαν μη χολιάεις ατεν. Από το βιβλίο μου : Ποντιακοί Στοχασμοί       Δαρμενείας - Μασχαρείας - Τραγωδίας                        Copyright© 2006

Ερμηνεία : Χωρίς  γυναίκα  σπιτικό, μοιάζει σόμπα  σβησμένη, όπως το φούρνο τον ψυχρό με πόρτα κλειδωμένη.  Γυναίκα αν ζει σε σπιτικό, αυτό,  έχει την ευλογία, η σόμπα καίει νυχθημερόν ζεσταίνει κάθε γωνία.                                                Εσύ έναν τέτοιο θησαυρό κοίτα να εκτιμήσεις, κι’όσο θα ζεις στη γη εδώ μην την κακοκαρδίσεις.                                           Ο Μεσαρέτες

- Στη μνήμη των παιδιών της ομάδας "ΔΙΑΣ" -

Ποντιακά : Δύο παιδία…"εχάθαν"                    ₪ Εβρόντεσεν ο ουρανόν κ’ή χρ’ά τη γής ελάεν, και α’σό πολλά το βοετόν ο κόσμον εχαλάεν. Α σ’ουρανού το ράϊσμαν τ’άστρa επεκρεμάαν, ση γήν ερούξεν τ’άψιμον τ’αμάραντα…εκάαν ! Η βρούλα όλια εσάρεψεν έκαψεν τα κεπία, κι’ο χάροντας εγιάνεψεν   με τ’άγρα τα θερία. Ντ’εποίκαν’εσε, νέ ! Θεέ, τη "ΔΙΑΣ" τα παιδία, κ’εφέκες με καλάζνικοφ να "τρώγνατς" τα θερία. Εφέκες με θανατικά να θάφ’νε τ’αγγελούδιa, επήκες δύο οσπιτικά κεπία χωρίς λουλούδιa. Ν’αϊλί σ’ατό τ’οσπιτικόν ντο "τρώει" αξιναρέαν, να βάϊ ση μάναν "π’έφαεν" αΐκον  μασαιρέαν. Κανείς σον κόσμον ’κ’εγροικά πόσον πονεί η μάνα, όντας ακούει λυπητερά να κρούνε την καμπάναν. Και κρούει αργά, θανατικά! και άχαρα η καμπάνα, ο χάροντας ευτάει χαράν ν’αϊλί ! σ’ατέν την μάναν.                    ₪

Ερμηνεία : Δύο παιδιά μας…"χάθηκαν"                      ₪  Σαν βρόντησε ο ουρανός της γης η όψη άλλαξε, κι’ απ’ το πολύ το βουητό ο κόσμος όλος χάλασε. Απ’ τ’ ουρανού το ράγισμα τα άστρα, γκρεμιστήκαν, στη γη κατάπεσε φωτιά τα μάραντα …καήκαν ! Φωτιά, περιτριγύρισε, τους κήπους με μανία κι’ ο χάρος βγήκε "παγανιά"  με άγρια θηρία. Θεέ μου ! τι σε κάνανε,   παιδιά με τόση αξία, κι’ άφησες και τα "φάγανε" τα άγρια θηρία. Άφησες με θανατικά να θάψουν αγγελούδια, έκανες δύο σπιτικά κήπους χωρίς λουλούδια.  Αλί σ’αυτό το σπιτικό που"τρώει" την τσεκουριά, αλί στη μάνα " πού’φαγε" μια τέτοια μαχαιριά. Κανείς στον κόσμο δε "γροικά" πόσο πονάει η μάνα, όταν ακούει λυπητερά τον κτύπο απ’ την καμπάνα. Έτσι αργά, θανατικά! όταν χτυπά η καμπάνα, ο χάρος χαίρετε, γελά, αλί ! σ’ αυτή τη μάνα.                    ₪                           Ο Μεσαρέτες

- Τον πόλεμον ανάθεμα -

Ποντιακά : - Τον πόλεμον ανάθεμα - ₪ Ο πόλεμον ! Ο πόλεμον ! Ας έν’ αφορισμένος, τ’ειρήνης πάντα ο καιρόν να έν’ ευλο(γ)ημένος. Κανόνια σίτια αντιβοούν, κλώσκουν τ’απάν’ αφκά, όλ’ οι αγγέλ’ μοιρολο(γ)ούν και ο δάβολον γελά. Οσπίτια κατακαίουνταν, γεννήματα βρουλίζ’νε, μανάδες κλαίν’ φτουλίουνταν, μωρά όντες βαρκίζ’νε. Η μάνα χάν’ μικρόν μωρόν και το μωρόν την μάναν, μάνα ευρήκ’ μωρού σταυρόν, μωρόν ’κ’ευρήκ’ κανέναν. Θεέ ! Μεγαλοδύναμε, ποί’σον Εσύ το θάμαν, τον πόλεμον π’εποίκανε ας λύουνταν και χάνταν. ₪ Από το βιβλίο μου : Ποντιακοί Στοχασμοί       Δαρμενείας - Μασχαρείας - Τραγωδίας                        Copyright© 2006

Ερμηνεία : - Τον πόλεμο ανάθεμα - ₪ Ο πόλεμος ! Ο πόλεμος ! να ’ναι καταραμένος , ειρήνης πάντα ο καιρός να είναι ευλογημένος. Όταν κανόνια αντιβοούν το αίσθημα σιωπά, οι άγγελοι μοιρολογούν κι’ ο διάβολος γελά. Σπίτια αθώων καίγονται, σοδειές τους λαμπαδιάζουν, μάνες κλαίνε και δέρνονται, όταν μωρά φωνάζουν. Η μάνα χάνει το μωρό και το μωρό τη μάνα, μάνα θα βρει μωρού σταυρό μωρό χάνει τα πάντα. Θεέ μεγαλοδύναμε κάνε εσύ το θαύμα, τον πόλεμο που στήσανε ας λιώσουν μια για πάντα. ₪                                                      Ο Μεσαρέτες

- ΠΟΝΤΟΣ - Δάκρυ ψυχής...

Δάκρυ ψυχής… Όταν, ακούς, διαβάζεις, ερευνάς, γράφεις κι’αναστενάζεις. Αν έχεις δυνατούς δεσμούς, τότε πονάς ! Λιώνει η ψυχή σου μονομιάς κι’ολόκληρος σπαράζεις. Δε γράφει χέρι τη γραφή, λιώνει και γράφει η ψυχή τα πάθη ολόκληρης γενιάς στην κάμινο της προσφυγιάς. Γενιάς π’αρπάξανε τη γη, μάνα, πατέρα και παιδί και σύγκορμος τρομάζεις. Σ’αυτήν τη μάταιη ζωή αυτά που γράφει η ψυχή   στο νου σου να φωλιάζεις.                                               Ο Μεσαρέτες  -ΠΟΝΤΟΣ-             Δάκρυ ψυχής… Συνοπτική ιστορική αναδρομή του  Ποντιακού  Ελληνισμού από την Μυθολογία ως σήμερα γραμμένη απλά σε 17 μικρά κεφάλαια.  Τέλος κάθε μήνα ένα κεφάλαιο. Κεφάλαιο 1 - ΠΟΝΤΟΣ Ο ΜΥΘΙΚΟΣ – Ο Πόντος υπήρξε ο παραμυθένιος απρόσιτος τόπος, που κέντριζε πάντα τη φαντασία με τους πλούσιους μύθους και τις ιστορίες του. Παράλληλα, ο ευλογημένος αυτός τόπος, ήταν μία αστείρευτη πηγή φυσικών και ορυκτών προϊόντων. Ο Στράβων, θαυμάζοντας τον πλούτο και την αφθονία της γης, του τόπου αυτού, τον αποκαλεί ˝Μυθικό κήπο˝ και χαρακτηριστικά αναφέρει ότι, ποτέ ο Πόντος δε γνώρισε την πείνα . Πολλά άνθη του Πόντου, είναι άγνωστα στον ελλαδικό χώρο, όπως η ποντική αζαλέα, τα θύμπιρα (είδος θυμαριού) και τα τουτουγάδας - δάκρυα της Παναγίας ( τα αμάραντα ) - που ευδοκιμούν σε ορεινά δροσερά μέρη. Η χώρα αυτή, πριν επονομασθεί Πόντος, ήταν αμυδρά γνωστή με το μυθικό όνομα της Κολχίδας, ο γνωστός προορισμός του Φρίξου και της Έλλης, με το θεόσταλτο κριάρι. Στον Πόντο ήταν το περίφημο παλάτι του βασιλιά Αιήτη, που όλα τα χρυσά στολίδια του, τα είχε φτιάξει ο Ήφαιστος, για να ευχαριστήσει τον Θεό Ήλιο, τον πατέρα του Αιήτη. Ανάμεσα στα στολίδια σε μια ασπίδα, ήταν χαραγμένος κυκλικά ο χορός των Ποντίων ˝ Διπάτ ˝. Στον Πόντο, τον θεωρούμενο απρόσιτο τόπο, κατέφυγε η κακιά μητριά του Φρίξου και της Έλλης, η Ινώ, για να αποφύγει το θυμό και την οργή της προστάτιδας θεάς της μητρότητας, Ήρας. Στον Πόντο, επίσης, πήγε η Φιλύρα, η κόρη του Ωκεανού και κρύφτηκε στο νησάκι Φιλυρηίδα, προκειμένου να αποφύγει την ερωτική παρενόχληση του Κρόνου. Ο Θεός όμως, μεταμορφώθηκε σε άλογο και συνδέθηκε ερωτικά μαζί της. Στο νησί πήγε εξαγριωμένη και η Ρέα, η γυναίκα του Κρόνου, κυνηγώντας τους. Τότε η Φιλύρα πανικόβλητη έφυγε και πήγε στο βουνό Πήλιο, όπου γέννησε τον Κένταυρο Χείρωνα, μισό άνθρωπο και μισό άλογο. Αργότερα ο Χείρωνας συνδέθηκε με την Αργοναυτική εκστρατεία, ανέλαβε την προστασία του Ιάσονα, συμβουλεύοντάς τον, για τις κακοτοπιές και την επικινδυνότητα του ταξιδιού τους στην Κολχίδα. Το 1263 π.Χ. έγινε η Αργοναυτική εκστρατεία για την Κολχίδα, με αρχηγό τον Μινύα Ιάσονα από την γενιά του Προμηθέα. Πήραν μέρος οι ήρωες ׃ Ορφέας, Ηρακλής, Τίφυς, Κάστορας και Πολυδεύκης, Πολύφημος, Αστερίωνας, Τελαμώνας, Ζήθος, Οιλέας, Άδμητος, Ίδας, Εύρυτος, Ζήτης, Ραδάμαθος, Άργος ο γιος του Φρίξου που κατασκεύασε την Αργώ κ.ά. Στην Κολχίδα, ο Ιάσονας γνώρισε την κόρη του Αιήτη και της Ιδυίας τη Μήδεια, που τον ερωτεύτηκε και τον βοήθησε να πάρει το ˝Χρυσόμαλλο δέρας˝. Αργότερα θα έχουμε το δράμα της δολοφονίας των παιδιών της, Μέρμερου και Φέρητα, που θα εμπνεύσει τον Ευριπίδη στο έργο του, ˝Μήδεια˝. Όπως μας αναφέρει ο Πίνδαρος, οι Αμαζόνες ζούσαν και δρούσαν, πριν από το 2300 π.Χ. στην αρχαία Θεμίσκυρα στις εκβολές του ποταμού Θερμώδοντα του Πόντου και στο νησί του Άρη, την Αρητιάδα, κοντά στο λιμάνι της Κερασούντας είχαν το γυμναστήριο ορμητήριο τους. Ονόματα αρχαίων πόλεων της Ιωνίας και Αιολίδας׃ Σμήρνη, Έφεσσος, Κύμη, Μύρινα, Πριήνη, Μυτιλήνη, Μίλητος, Λίδια, Μυσία, Νίκαια κ.ά. είναι όλα ονόματα Αμαζόνων. Την Αμαζόνα Αντιόπη ερωτεύτηκε ο Θησέας και ο τραγικός θάνατος του γιου τους, θα εμπνεύσει τον Ευριπίδη στο έργο του,˝Ιππόλυτος˝. Στον Πόντο εκστράτευσε ο Ηρακλής, με τα φημισμένα παλληκάρια του, Θησέα, Τελαμώνα, Ιόλαο, Πηλέα, Ύλα, Κίο κ.ά. για να πάρει από την Βασίλισσα των Αμαζόνων, την Ιππολύτη, την περίφημη ζώνη της, που ήταν δώρο του πατέρα της, του θεού Άρη και να τη φέρει στις Μυκήνες, στον Ευρυσθέα, για να το δώσει δώρο στην κόρη του, την Αδμήτη ( 9ος άθλος ). Προηγουμένως οι Αργοναύτες αποβιβάστηκαν στο νησί του Άρη. Ένα μεγάλο πουλί πέταξε πάνω τους και μια φτερούγα του, χάλκινη άστραψε και μπήχτηκε σα σαΐτα σουβλερή στον ώμο του ήρωα Οιλέα. Ναι ! ήταν οι Στυμφαλίδες όρνιθες. Η θύμηση όλων αυτών, δείχνει την αρχαιότητα του εκεί πολιτισμού και τη συχνότητα της επικοινωνίας των Ελλήνων της Ελλάδος, προς τους εκεί επίσης Έλληνες της χώρας αυτής.                                                                                                       Ο Μεσαρέτες                                                 Από το βιβλίο μου : Πόντος ο Ελληνικός           Ηρώων-Αγίων και Φιλοσόφων γη                 Copyright© 2007