Η Λευτεριά αν πουληθεί
για τα οικονομικά της,
μοιάζει νια που πορνεύεται,
να φτιάξει τα προικιά της.
-Μεσαρέτες-

Για επικοινωνία

email: mesaretes@gmail.com
* Ο ΠΟΝΤΟΣ και η Ιστορία του.
* Ποντιακοί Στοχασμοί
* Επίκαιρα Ποιήματα

Δευτέρα 31 Οκτωβρίου 2011

-ΠΟΝΤΟΣ- Δάκρυ ψυχής…

-ΠΟΝΤΟΣ- 
   Δάκρυ ψυχής…
Συνοπτική ιστορική αναδρομή
του  Ποντιακού  Ελληνισμού
από την Μυθολογία ως σήμερα
γραμμένη απλά σε 17 μικρά κεφάλαια.
Κεφάλαιο 10
- ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ
(Τα αντάρτικα)
Η επιστράτευση και η αποστολή των Ελλήνων του Πόντου στα τάγματα εργασίας, η απάνθρωπη μεταχείρισή τους, η πείνα, η εξαθλίωση, οι δολοφονίες έγιναν αιτία, αγανακτισμένοι Πόντιοι να λιποτακτήσουν και να κρυφτούν στα βουνά. Είδαν πως το μόνο μέσο σωτηρίας τους, ήταν η αντίσταση στη βαρβαρότητα του Τούρκου κατακτητή και γρήγορα οργανώθηκαν σε ένοπλες ομάδες. Εκεί στα απόκρημνα λημέρια τους, μετέφεραν τις οικογένειες τους και τα υπάρχοντά τους. Διαφυλάξανε την πίστη τους, τις παραδόσεις τους, τα ήθη και έθιμά τους ως Ακρίτες φύλακες, για να τα παραδώσουν στις νεότερες γενιές.
Οι αντάρτες του Πόντου στην αρχή ξεκίνησαν με μικρές ομάδες για να υπερασπιστούν τη σωτηρία τους. Σιγά-σιγά οργανώθηκαν σε αντάρτικα σώματα και αναπτύχθηκαν κυρίως στις περιοχές Πάφρας, Σάντας, Αμισού (Σαμψούντας), Ματσούκας, Σουρμένων, Αργυρούπολης και Τραπεζούντας. Στόχος πλέον των Ελλήνων ανταρτών του Πόντου ήταν να προστατεύσουν τον ελληνικό πληθυσμό από την τρομοκρατία, τις σφαγές και τις λεηλασίες των τσετών και των άτακτων ομάδων του τουρκικού στρατού.
Όπως αναφέρει ο εξαίρετος ιστορικός μας,Βλάσης Αγτζίδης στο βιβλίο του,″Έλληνες του Πόντου″οι αντάρτες του Πόντου,ήταν οι μόνοι εγγυητές της ασφάλειας των ελληνικών πληθυσμών. Όμως οι εκκλήσεις τους για στρατιωτική βοήθεια, έμειναν χωρίς απάντηση από την Ελλάδα. Έτσι τον οπλισμό τους τον προμηθεύονταν τόσο από τις νικηφόρες μάχες, όσο και από το παράνομο δίκτυο που είχαν δημιουργήσει στις ελληνικές κοινότητες της Ρωσίας, καθώς και από την βοήθεια που έδιναν οι Ρώσοι στους αντάρτες, για λόγους αντιπερισπασμού.
Ο σημαντικότερος  Έλληνας  οπλαρχηγός  του Πόντου, ήταν  ο Αντώνιος Χ″Ελευθε- ρίου ( Αντών πασάς ή Αντών Καραπέγ ). Είχε το βασίλειό του στα βουνά της Πάφρας και ήταν επικηρυγμένος από τους Τούρκους για 5.000 χρυσές λίρες. Τον Αύγουστο του 1917 δολοφονήθηκε από συμπατριώτη του. Η γυναίκα του Πελαγία η ″Πόντια Αμαζόνα″ συνέχισε τη δράση της, μέχρι τον Αύγουστο του 1923.
Ο περιβόητος Καπετάν-αντάρτης Ευκλείδης Κουρτίδης, το καμάρι των Σανταίων και γενικά των ποντίων είχε τα λημέρια του, στα βουνά της Σάντας. Ανίκητος πέθανε στην Ελλάδα (Νέα Σάντα Κιλκίς) το 1937.
Ο Βασίλειος Ανθόπουλος(Βασίλ’αγάς).Εξαίρετος οπλαρχηγός και πατριώτης.Μαζί με τη γυναίκα του Αναστασία και την ομάδα του, έδρασαν στις περιοχές Κάβζας, Σεβάστειας.
Πολλοί είναι οι οπλαρχηγοί, υπαρχηγοί και απλοί αντάρτες, ήρωες του Πόντου, που έδωσαν τη ζωή τους για το ″έπος των Ποντίων″. Ένα χρόνο μετά τη Συνθήκη της Λωζάννης υπήρχαν ακόμη Έλληνες αντάρτες στα ποντιακά βουνά. Η ένοπλη αντίστασή τους κράτησε μέχρι το Φεβρουάριο του 1924. Όταν έμαθαν για τη Συνθήκη, τότε εγκατέλειψαν τα λημέρια τους οι τελευταίοι ηρωικοί αγωνιστές της Σάντας.
Άραγε ποια θα ήταν η τύχη του Πόντου και γενικότερα του απόδημου ελληνισμού στη Μικρά Ασία εάν ″Τα αντάρτικα του Πόντου″ ήταν ένα-ενιαίο και οργανωμένο κίνημα, με συγκεκριμένους στόχους και το κίνημα αυτό το βοηθούσαν οι τότε ελληνικές κυβερνήσεις ;
Στη μακρόχρονη ιστορία του Ελληνισμού, πολλοί είναι οι Πόντιοι που αγωνίστηκαν  και γράφηκαν με χρυσά γράμματα στο πάνθεο της ιστορίας της πατρίδας μας.
Πόντιοι αγωνιστές του 1821 :
Οι Πόντιοι αγωνιστές του 1821 Αλέξανδρος και Δημήτριος Υψηλάντης, Αλέξιος Μαυροθαλασσίτης, ολόκληρος ο Ιερός Λόχος που τον αποτελούσαν Πόντιοι εθελοντές και δήλωσαν "ανώνυμοι" πηγαίνοντας στο Δραγατσάνι και δε γύρισε πίσω κανείς. Πόντιοι Μακεδονομάχοι : Καλπίδης Φώτιος, Μητροπολίτης Κορυτσάς από την Κερασούντα, ο Γερμανός Καραβαγγέλης Μητροπολίτης Καστοριάς και Αμάσειας του Πόντου, ιδρυτής και οργανωτής των ανταρτών του Πόντου, ο Αιμιλιανός Λαζαρίδης Μητροπολίτης Γρεβενών, ο Κακουλίδης Γεώργιος, ναύαρχος από την Τσίτη του Πόντου, ο Νεόκοσμος Γρηγοριάδης στρατηγός που γεννήθηκε στη Σαμψούντα και έδρασε στα βουνά της Μακεδονίας, με το ψευδώνυμο Ανδρόνικος, ο Κυριάκος Καραβασίλης από την Κερασούντα γνωστός με το ψευδώνυμο Καπετάν Λαζός και πολλοί άλλοι, αγωνίστηκαν και πέθαναν για το μεγαλείο και για τα ιδανικά της πατρίδας τους, γράφοντας χρυσές σελίδες στο πάνθεον της ιστορίας της Ελλάδας.
Οι καπεταναίοι-Αντάρτες του Πόντου  :  
-Αναστάσιος Κουτσόγλου ( Καρά τσοτσούκ ) από το χωριό Κουρλένταμι Πάφρας. Ο περίφημος αυτός αντάρτης εμφανίστηκε το 1818 και ήταν ο πιο μισητός Έλληνας στο έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. -Βασίλειος Κοτσερίδης,από το χωριό Ζεϊνέλ Πάφρας. Από το 1834 μέχρι το 1856 έδρασε ως Εσχιάς - εκδικητής  κατά  των  Τούρκων. -Ιωάννης Χριστοφορίδης. Από το 1860 μέχρι το 1870 έδρασε στα βουνά της Πάφρας ως Εσχιάς-εκδικητής κατά των Τούρκων. -Λάζαρος  Παπαδόπουλος από το χωριό  Παπασόν Ατα της Πάφρας. Έδρασε στην περίοδο 1870-1900 και ήταν ο τελευταίος Εσχιάς-εκδικητής. Το 1909 συνελήφθη από τους νεότουρκους και κάηκε ζωντανός μαζί με τη γυναίκα του μέσα σε αχυρώνα.-Χαράλαμπος Αμηράς(Κούρτος). Οπλαρχηγός της Σάντας γνωστός ως ο "αρχαίος". Υπερασπιστής των δικαίων του Πόντου. -Ευκλείδης Κουρτίδης. Ο περιβόητος Καπετάν-αντάρτης από τη Σάντα. Ανίκητος πέθανε το 1937 στην Ελλάδα ( Νέα Σάντα Κιλκίς ). -Αντώνιος Χ΄΄Ελευθερίου ( Αντών’Πασάς ) ή Καραμπέγ. Οπλαρχηγός – Οργανωτής. Είχε το βασίλειό του στα βουνά της Πάφρας, όπου έδρασε μαζί με τη σύζυγό του Πελαγία την " Πόντια Αμαζόνα ". -Βασίλειος Ανθόπουλος ( Βασί’αγάς).Μαζί με τη γυναίκα του Αναστασία και τους Οπλαρχηγούς Στυλιανό ( Κισά μπατσάκ), Γιώργον κοτσά μπουγιούκ, Ελευθέριον Τσακήρ Γαλιόν και Θεόδωρον Τσερκέζη έδρασαν στην περιοχή Κάβζας–Μερζιφούντας. -Στυλιανός Κοσμίδης ( Ιστύλ’ αγάς) και οι οπλαρχηγοί Ιορδάνης Χασαρής Κώστας Αθανασιάδης ( Επεσλής), Χαράλαμπος Δεληγιαννίδης, Μπαρμπαζαχαρέας έδρασαν στις περιοχές Σαμψούντα, Τσαρτσαμπά, Κ. Ντάγ. -Ιορδάνης ο Παπούλης και οι οπλαρχηγοί Δελήγιαννης Καραχισαρλίδης και ο αδελφός του Τσακήρ Παντελής, Λευτέρης Σαμλίδης και Βασίλειος Χασίρης έδρασαν στην περιοχή Ανδριάντων. -Καπετάν Τσαγκάλ Γιωρίκας και οι οπλαρχηγοί Χαράλαμπος Γιαντσής και Παναγιώτης έδρασαν στην περιοχή Αλάνκιοϊ.-Στ. Γιαμανλής και ο οπλαρχηγός Κοτσά Βασίλ’ έδρασαν στην περιοχή Σαμάν.-Κώστας Παναγιωτίδης ( Τσάκαλος) και οι οπλαρχηγοί Πανίκας Τσαρτσάμπαλης, Θεόδ. Καρα-  ταΐδης Γιάγκος Καραπαντελίδης,Σάββας Βασιλειάδης έδρασαν στην περ. Τέβ Κιρίς.
-Αιμίλιος Κατόγλου(Καδήογλου) και Αλέξης Νίκου μαζί με τους οπλαρχηγούς Δημήτρη Χαραλαμπίδη(Τσιμενλή Τιμήτ), Παντελή Αναστασιάδη(Παντέλ’αγάς),Γαρά Δημήτρην, έδρασαν στο όρος Αγιού τεπέ. -Αναστάσιος Τσαβλίδης (Νικολούν Αναστάς) και οι οπλαρχηγοί Μαζαλήν Αβράμ, Αλέκο Αχτακιλή, Αντίκ Γιώργην, Αντύπα και Καρά Ιστύλ’ Σιδηρόπουλον έδρασαν στην περιοχή του Νεπίν.-Σάββας Ταστσόγλου και οι οπλαρχηγοί Στράτος και Ναούμ Τσοραχλής,Σαρχαζούν Φιλλός έδρασαν στην περιοχή Καπού Καγιά. -Γιώργης Απανόζ και οι οπλαρχηγοί Δελκή Πογαζλή Αναστάσης, Σάββας Τσατάλμασης,  Δόκτωρ Γιώργης, Στάθης Καμούλης, Γεώργιος Κεχαγιάς, Γιάννες τοπάλ εσκιέ,Ιπποκράτης Σεδέογλου και Γεώργιος Καλπάκης έδρασαν στην περιοχή Κοτσά Ντάγ.
Μεμονωμένα ανταρτικά σώματα :
 -Αναστάσιος Παπαδόπουλος( Κοτσά Αναστάσ’) ο 25χρονος ονομαζόμενος "Πόντιος Κολοκοτρώνης" μαζί με τον σωκράτ’αγά άδρασαν στις περιοχές Έρπαα-Κάζα-Μερζιφούντα. -Βασίλ’ουστά με τον οπλαρχηγό Κοστάν’αγά έδρασαν στην περιοχή Επεσίου. -Χαράλαμπος Κοντοβραχιονίδης (Χαμδή μπέης) ο "Σταυραετός". –Ευάγ. Ιωαννίδης(Ελβάν μπέης)ο "Αη Γιώργης με το άσπρο άλογο".-Χρ. Μακρίδης(Καλέ- σογλης) από το Κουσπιδή Ματσούκας. Έδρασε προ του παγκοσμίου πολέμου ως εκδικητής. Ο ταχύτερος άνθρωπος στον αφοπλισμό.-Αριστ. Πετρίδης από το χωριό Γουργενή περιοχή Χαζαρή. Έδρασε στην περ. Ροδοπόλεως. Μοναδικός στον πολεμικό χορό της  "Κάμας".
Καπεταναίοι μικρών ευέλικτων ομάδων :
-Ευθ. Παρασκευάς ο δίκαρδος. –Γεώργιος Καλαϊδόπουλος. –Πολίτας ο τσοπάνον. –Γερονόσογλους.–Β.Τσαουσίδης ( Πίτσ’Βασίλ’ ). –Στυλιανός ο κοντοπόδης (Κησά μπατσάκ).-Θεόδ.Τσερκέζης. –Ελευθέριος Τσακήρ Γαλιόν. –Μιχαήλ Κουρτσόγλου. –Σ. Ασλανίδης. –Αναστάσιος Αράπογλου ( Αναστάσ’αγάς ). –Θεόφιλος Κουλαξενίδης. –Χρυσ. Καραΐσκος  (πρώην λοχαγός).–Σαρήγιαννες.–Μελέτης Μπαϊρακτάρης.–Πατμάν Ανέστης.–Καράκοτας. –Χαρίτογλους. –Καπετάν Ιωακείμ αγάς απ’το χωριό Δεύκαρις. –Δ.Κεμερίδης.
Μεμονωμένοι Καπεταναίοι :
-Τσιρίπ Γιώργης. Έδρασε στην περιοχή Επεσίου-Σεβάστειας.
-Στάθης Πετρίδης. Έδρασε στην περιοχή Τσέπερας – Σεβάστειας.
-Ιωάννης Κιαγχίδης. Έδρασε στην περιοχή Γαλλίανας.
-Ιωάννης Τσαρουχωέννα. Έδρασε στην περιοχή Άτρας Αργυρουπόλεως.
-Δημοσθένης Εφραιμίδης. Έδρασε στην περιοχή Σουρμένων.
-Ευστάθιος Θεοδωρίδης. Έδρασε στην περιοχή Άκ Δάκ Μαντέν.
-Παν. Μακρίδης. Ηρωϊκός νεαρός παπάς. Έδρασε στα Κοτύωρα. Και πολλοί άλλοι.
Δημοσιογραφία και αντίσταση :
-Νίκος Καπετανίδης ( 1889-1921 ). Αγωνιστής δημοσιογράφος και εθνομάρτυρας. "Το αηδόνι της Ανατολής" γεννήθηκε στη Ριζούντα και σπούδασε στο Φροντιστήριο Τραπεζούντας. Εκδότης της εφημερίδας " Εποχή ". Για τα δίκαια πύρινα άρθρα του, καταδικάστηκε από τους Τούρκους για " Εθνική Δράση" και απαγχονίστηκε το 1921.
Τιμή και δόξα στους Έλληνες Πόντιους αγωνιστές.

  Από το βιβλίο μου : Πόντος ο Ελληνικός                                                                            Μεσαρέτες                                                                                                                                      
       Ηρώων-Αγίων και Φιλοσόφων γη
                Copyright© 2007
                                                                                                  

1 σχόλιο:

  1. Το όνομα του θρυλικού καπετάνιου Κισά Μπατζάκ είναι Κυριάκος Παπαδόπουλος και όχι Στυλιανός... Είναι ο καπετάνιος που εξολόθρευσε την πόλη Τσασούρ σαν αντεκδίκηση για το έγκλημα του μοναστηριού της ματωμένης σπηλιάς. Αυτό τον άνθρωπο τον βγάλανε οι ΕΑΜΙΤΕΣ ... δοσίλογο...

    ΑπάντησηΔιαγραφή